Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda sık görülen bir endokrin bozukluktur. Güncel uluslararası kılavuza dayanarak beslenme yönetiminin yerini açıklıyorum.
2023 Uluslararası Kanıta Dayalı PKOS Kılavuzu (International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome), PKOS'lu bireylerde yaşam tarzı değişikliklerinin (beslenme, fiziksel aktivite ve davranışsal stratejiler) birinci basamak yaklaşım olarak değerlendirilmesini önermektedir. Kılavuz, genel popülasyon için geçerli olan sağlıklı beslenme ilkelerinin PKOS'lu bireyler için de temel alınabileceğini, PKOS'a özgü "mucize bir diyet" olmadığını vurgulamaktadır.
Kılavuz, fazla kilolu veya obez PKOS'lu bireylerde mütevazı bir kilo kaybının (örneğin başlangıç ağırlığının %5-10'u), üreme, metabolik ve psikolojik sonuçlarda iyileşme sağlayabileceğini bildirmektedir. Ancak bu yaklaşım, normal kilolu PKOS'lu bireyler için geçerli değildir; bu grupta odak nokta kilo kaybı değil, genel metabolik ve üreme sağlığının desteklenmesidir.
PKOS'un fenotipleri (insülin direnci ağırlıklı, androjen fazlalığı ağırlıklı vb.) kişiden kişiye farklılık gösterebildiğinden, beslenme planının bireyin semptomları, laboratuvar bulguları ve hedeflerine göre uyarlanması gerektiği kılavuzda vurgulanmaktadır.
PKOS'lu danışanlarımla çalışırken; insülin direnci, kilo durumu, adet düzeni ve psikolojik iyi oluşu birlikte değerlendirerek, kılavuz önerileri doğrultusunda sürdürülebilir bir beslenme-yaşam tarzı planı oluşturuyorum. Tanı ve ilaç tedavisi her zaman takip eden kadın doğum/endokrinoloji uzmanı ile koordineli yürütülmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. PKOS tanı ve tedavisi için hekiminize danışın.